Neden sizin de bir kapsül gardırobunuz olmalı? Kapsül Gardırop 3

 

Hep söylediğim gibi, azaltmanın hem en zevkli hem en verimli yerlerinden biri gardırop. Gardıropta küçülme sade bir hayat yaşamak için büyük bir motivasyon sağlıyor.

Şimdi tüm giysilerimi saydım, 37 parça giysim (günlük ve iş kıyafetleri, pijamalar dahil, çamaşırlar hariç), 3 çift spor ayakkabım, 2 çift babetim ve 2 çift terliğim, çanta olarak ise kendim tasarlayıp Ankara’da diktirdiğim iki deri çantam ve bir sırt çantam var. Singapur’un iklimi hep aynı olduğundan (nemli ve sıcak), Ankara’da bıraktığım kışlıklar buna dahil değil tabii. Bir de Ankara’da bıraktığım üç çift spor ayakkabım daha var (ne çok seviyormuşum spor ayakkabısını 🙂 ). Bunlar eskidiğinde yenisini almak yerine onları getiririm artık.

Şimdi gelelim kapsül gardırobun faydalarına:

1) Gardıropta küçülmek öncelikle size yer ve zaman tasarrufu sağlıyor.

IMG_8204
Çoğunlukla işe giderken giydiğim elbise ve bluzler. Fotoğrafta görünmeyen, genelde askıda duran iki tane de pantolon var.

Kışlık, yazlık, düğünlük, günlük…. Her şeyi aynı yerde saklayabiliyorsunuz. Yeni depolama alanlarıyla evinizi boğmuyor, depolama alanlarının organizasyonu ve temizliği ile ekstradan ilgilenmek zorunda kalmıyorsunuz. Bu sandığınızdan çok daha büyük bir değişim.

Singapur’da yaşamanın bir güzelliği de mevsimin tüm sene aynı kalması. Sıcak, nemli, yağmurlu. Bu nedenle üzerimde getirdiğim mont, bot ve hırka dışında evde hiç kışlık yok.

2) İkinci avantajı ise karar verme sürecini büyük miktarda azaltmak.

IMG_8584
haftasonu giydiklerim ve atletler. Buraya atlet getiren aklımı seveyim, 5 tane atlet getirmişim, herhalde iki kere giydim :). 8 adet üst- ki bu bile fazla çünkü genelde hep aynı iki taneyi giyiyorum, bir şort ve bir elbise. üç tane de kot getirmiştim ki onları da ancak iki-üç kere giydim. Hep tecrübe bunlar 🙂

Sabah kalktığınızda, bugün ne giysem, giyecek hiçbir şeyim yok düşüncelerine elveda diyorsunuz. Çünkü o acımasız azaltma sürecinde, zaten sevmediğiniz her şeyden kurtulmuş oluyorsunuz. Elinizde yalnızca ve yalnızca sevdiğiniz parçalar kalıyor. Ben karar verme sürecini daha da hızlandırmak için iş ve tatil günü giydiğim giysileri ayırdım, çünkü işte görece daha resmi elbise ve kumaş pantolonlar giyiyorum. Ama tatil günleri şort (bazen kot pantolon) ve tişört giyiyorum çoğunlukla. Dolabımın sağ tarafı resmi, sol tarafı daha günlük giysiler.

IMG_8585
Hafta başlamadan hele ayarladıysam hangi güne ne giyeceğimi, sabah giyinme işi daha da kolaylaşıyor.

 

3. Üçüncü avantajı çamaşır ve ütü stresini azaltmak.

Ben haftada bir çamaşır yıkayıp ütü yapıyorum, eskiden çok daha sıktı. Sanki hiç bitmeyen bir çamaşır yığını oluyordu ikinci odamızda. Giysilerimizi azalttıkça ütü mesaim de azaldı (Bunda havlu ve çarşafların azalmasının da etkisi büyük). Hele benim gibi üzerine giydiği her şeyi ütüleyen biri için bu büyük bir ferahlık oldu. Bundan sonra da yavaş yavaş az ütü gerektiren kumaşlar almaya çalışacağım.

4. Dördüncü ve en büyük avantajı ise tarzınızı belirleyebilmek ve bu konuda bilinçli seçimler yapmaya başlamak.

Artık bana neyin yakıştığını biliyorum ve tercihlerim o yönde oluyor. Eskiden yalnızca moda, veya sevdiğim birinin/ünlü birinin üzerinde güzel görünüyor diye bir parça alabilirdim. Ama artık modadan ve trendlerden bağımsız alışveriş yapabiliyorum. Kumaş cinslerini ve dayanıklılıklarını daha iyi öğrendim, böylece daha uzun ömürlü oluyor aldıklarım. Al-at döngüsü gittikçe azalıyor ve bu beni daha çok mutlu ediyor.

Fakat maalesef günümüzde üretilen kumaşların kalitesi gittikçe düşüyor ve ne kadar iyi baksak da bazı parçalar çok hızlı bir şekilde bozuluyor. Açıkçası son yıllarda aldığım ne yerli ne yabancı hiçbir firmadan öyle aman aman memnunum. Çok para verdiğimiz dünyaca ünlü markalardan bile hızla renk atan ya da pamuklanan oluyor. Bu anlamda giysilerinin dayanıklılığına güvendiğiniz bir marka/üretici varsa duymak isterim.

Sizin azaltma ve kapsül gardırop maceranız nasıl gidiyor? Bu süreçte neler sizi mutlu etti, neler sizi zorladı?

Kapsül Gardırop ve Giysiler üzerine diğer yazılarım:

Nereden Başlayacağım? Kapsül Gardırop 1

40 Parçalık Yaz Gardırobum: Kapsül Gardırop 2

Daha Az Kıyafetle Yaşamak

Singapur İzlenimleri- 2 Ayın Ardından

Buraya yerleşeli iki ay geçtiğine inanamıyorum gerçekten. Hem daha öğreneceğim çok şey olduğunu hissediyorum, hem de yıllardır buralarda yaşadığımı.

chuttersnap-248910-unsplash
Marina Bay

Aşağıdaki konuşmada “The Blue Zones of Happiness” kitabının yazarı Dan Buettner, Singapur’un dünyanın en mutlu ülkesi olduğunu söylüyor. Diğer ülkeleri bilemiyorum ama Türkiye’den mutlu bir ülke olduğu kesin. Bir kere bunu insanların yüzünde görebiliyorsunuz. Sokakta yürürken- telefon zombileri hariç- gülümseyen birçok insan görüyorum. Gülümseyen insanları gördükçe somurtmam imkansızlaşıyor. Buna benzer bir durumu Türkiye’de yalnızca ODTÜ’de yaşadım. Yıllar önce arka arkaya gülümseyen insanlar görünce bununla ilgili küçük bir öykü yazmıştım hatta, epey nadir bir durumdu.

 

Konuşmacı bu mutluluğun sebebini çalışmakta görüyor. İnsanlar emekli olmadan önce uzun yıllar-ve gün içinde uzun saatler- çalışıyor, kendilerini öncelikle yaptığı işle tanımlıyorlar. Yani bir bakıma çoğu kişinin ikigai’si yaptığı iş diyebiliriz. Aynı zamanda kişi başına düşen gelirin en yüksek olduğu ülkelerden biri olması da bu mutluluğun sebeplerinden biri. Aslında mutluluğun sebebi çok para kazanmak değil; güven hissi. Geleceğe güven, sokaklara güven, insanlara güven. Benim gerçekten unutmaya başladığım bir şeydi. Çocukken her şeye güvenim vardı ama özellikle son on senedir bunu ciddi anlamda kaybetmiştim. Güven duygusu Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde açlık ve fiziksel ihtiyaçlardan sonra geliyor, düşünsenize. Güvenlik duygusu olmadığında sürekli anksiyete içinde yaşıyoruz. Bu anksiyeteyi yavaş yavaş bırakmayı öğreniyorum.

lily-lvnatikk-600664-unsplash
gözlemlediğim kadarıyla, Singapurlular hem çok sıkı çalışıyor hem de dinlenmeyi iyi biliyorlar.

Konuşmada ilgimi çeken başka bir konu da göçmenlerle, özellikle de çatışma bölgelerinden mutlu bölgelere göç edenlerle yapılan çalışmalar oldu. Bu göçmenlerin mutluluk düzeyi oldukça artmış. Mutlu yerlerde yaşamak mutluluğunuzu arttırır diyor Buettner. O zaman Ankara’ya taşınanların günden güne mutsuzlaşmaları da çok olağan görünüyor.

lily-lvnatikk-271825-unsplash
Chinatown

Alışveriş ve yemek kültürü benim hiç görmediğim kadar çeşitli. Hangi mutfağı seviyorsanız sevin, aç kalmanız imkansız.  Hele Asya mutfağını seviyorsanız değmeyin keyfinize, ama Batı mutfağı da oldukça popüler. Benim şimdiye kadar en sevdiğim yemekler, Thai mutfağında green curry ve mango salad, Hint mutfağında ise bizim gözlemeye benzeyen prata oldu. Endonezya mutfağının şiş kebabı diyebileceğimiz satay da oldukça meşhur ve bizim damak tadımıza uygun (eğer helal konusunda endişeleriniz varsa, Malay, Endonezya ve çoğu Hint restoranı helal oluyor).

IMG_6778
kuzu satay

Fiyatlara gelince, eğer lüks restoranlara giderseniz 20 dolara  sadece çorbaya talim edebilirsiniz, ama “hawker center” denen, bizim alışveriş merkezlerinin üst katlarına benzeyen ama tüm bina lokanta olan food court’lara giderseniz 20 dolarla 4 kişi doyma ihtimaliniz de var.

Çay kahve kültürü de oldukça gelişmiş ve food courtlarda 1 dolara gayet kaliteli kahve içebileceğiniz gibi, Starbucks gibi büyük kahvecilerde 10 dolar da bayılabilirsiniz.

İmkanım oldukça değişik yerlerde çay ve kahve denemeye çalışıyorum. Aşağıda fotoğrafını çektiklerim var, çekmediklerimden ise Hint lokantasında 1.5 dolara ice tea ve Thai lokantasında 2.90’a Thai ice coffee de favorilerim. Aslında çay ve kahvede oldukça seçiciyimdir, ama henüz tadını sevmediğim olmadı. Söz konusu damak tadı olduğunda en ucuz lokantadan en pahalı restorana çok iyi iş çıkarıyor Singapurlular.

IMG_6652-COLLAGE

Eğer yerel lokantalara giderseniz çalışanların çok kısıtlı bir İngilizceleri olmaları, ya da, daha önceki yazımda bahsettiğim gibi, İngilizce konuşmaları ama sizi anlamamaları olası. Kahve konusunda da önceden hazırlıklı olmalısınız. Bunları bilseniz yeter:

  • kopi o = sıcak, şekerli, sütsüz kahve
  • kopi = sıcak, şekerli, sütlü kahve (süt reçeli aslında, yani condensed milk)
  • kopi o kosong = sıcak, şekersiz, sütsüz kahve
  • önüne ice koyunca da buzlu oluyor, genelde fiyat 50 cent kadar artıyor.

Ankara’dayken elimden geldiğince evden yemek götirmeye çalışıyordum ama burada deneyecek bu kadar çeşit olunca, hepsi de birbirinden lezzetli olunca açıkçası içimden gelmiyor evden yemek götürmek. Singapur’un genelinde mutfaklar çok küçük, çünkü adım başı bahsettiğim hawker center’lardan var. Yemek pişirmek ilginç ve lüks algılanıyor. Çoğu kişi üç öğünü de dışarıda yiyor, bazı apartman bloklarında yemek pişirmek bile yasakmış.

Ulaşım çoğunlukla MRT (Mass Rapid Transit) denen metro ağıyla sağlanıyor. Minnacık ülkenin her yeri demir ağlarla örülmüş, MRT ile gidemeyeceğiniz yer yok gibi, ama otobüs de sıkça kullanılıyor (Bilet 77 centle 2 dolar arasında değişiyor). Lüks arabalarıyla hava atan vatandaşlarımızı da yabana atmamak lazım tabii.

annie-spratt-173413-unsplash
Sentosa Adası

Ben her gün 7:30’ta evden çıkıyorum, metroyla işe gidişim tam bir saat sürüyor. Önceki yazımda anlatmıştım, şehrin batısında, göl kenarında güzeller güzeli bir muhitte yaşıyoruz. O nedenle bir saat yol gitmek koymuyor da, günde dört saat derse girip, saat 2’den 6’ya ofiste oturmak zorunluluğu biraz sinirimi bozuyor. Singapurlular çalışmayı seviyor demiştim ya, seviyorlar, ve de biraz yavaşlar ya da belki yavaştan alıyorlar bilmiyorum. Çoğunlukla benim işim 3-4 arası bitiyor ve arada kalan 3 saatte kendimi oyalıyorum. Belki de Bilkent ve ODTÜ’de çok hızlı çalışmak zorunda olmak beni normalden hızlı yapmış olabilir. Ama genel olarak da Singapurlular yavaş kanlı (Japonlar hiç böyle değildi). Metro karşıdan geliyor, işe yetişeceksin, azcık hızlı yürü dimi. Yok. Bi sonrakine kalıyorsun önüne böyle tipler geldiğinde. Böyle tipler dediğim bir-iki kişi değil. Önünde üç yüz insan var mesela, ve senin normal yürüme hızından çok daha yavaş yürüyorlar. Resmen yavaşlamak, çarpmamak için efor sarfediyorum. Sanırım buna da alışacağım ve normal gelecek ama zamanla. Hem belki daha iyidir.

İki ayın ardından hissettiklerim böyle :). Tahmin edebileceğiniz gibi yemek dışındaki fotoğrafları ben çekmedim, telif hakkı olmayan unsplash.com‘dan.

Bu yazılar da ilginizi çekebilir:

Özgür Dönüşüm ve İkinci El-Singapur

Singapur: İlk İzlenimler

 

 

Sunday Quote #10 / Pazar Alıntısı #10

Bugünkü Pazar Alıntısı İngiliz tasarımcı Vivienne Westwood’dan: “Daha az satın al, iyi seç.

Uzun süre kullan.

Nicelik değil, nitelik.

Herkes gereğinden çok fazla kıyafet alıyor.”

Tutumluluk, Cimrilik ve Minimalizm

Daha önce para biriktirmek ve bilinçli alışveriş için ipuçları paylaşmıştım. Benim minimalizm yolculuğum, gereğinden fazla eşya ile yaşadığımı fark etme, azaltma, satın alma konusunda bilinçlenme ve borçlarımın yok olduğunu, yeni borçlanma yapmadığımı fark etmem üzerine oldu. Yani daha minimalist yaşadıkça para biriktirebiliyor olmak benim için bir artı oldu ama amacım aslında bu değildi.

Son zamanlarda hem Türkçe, hem de İngilizce sosyal medya hesaplarında, tutumluluk, cimrilik ve minimalizmin çok karıştırıldığını görüyorum. Minimalizmin tam olarak ne olduğunu anlamadan, sadece borç kapatabilmek ya da para biriktirmek, ya da belki de yalnızca deney yapmak adına günlük ya da haftalık bütçeler koyup, sonra da gerçekçi olmayan bu bütçelerle geçinemedikleri için kendini paralayanlar çok bu ara sosyal medyada.

Minimalizm tamamen kendini kabullenmek ve içinde bulunduğun küçük-ve büyük- dünyayı sevmek üzerine kuruluyken, kendini kısıtlayıp harcama yapmamak bu olayın çok uzağında bir yere düşüyor. Bu nedenle bu üç kavram üzerinde kesin bir ayrım yapmanın zamanı geldiğini düşünüyorum.

My Post

Minimalizm cimrilik değildir.

Minimalizm güzel para harcama sanatıdır. Hatta geçen gün reddit’te “minimalist olacak kadar param yok” adlı bir tartışma bile vardı. Eğer bir şeyin/hizmetin gerçekten size değer katacağını düşünüyorsanız o konuda para harcamanızın hiçbir sakıncası yok. Benim için bu mesela, görmek istediğim yerler, konser/tiyatro bileti, kaliteli bir giysi, kakao oranı yüksek bir çikolata 🙂 olabilir. Yıllarca kullanabileceğiniz bir minimalist gardırop icin başta epey para harcamanız gerekebilir ya da. Harcadığım paraya acımam, deriz ya, size gerçekten değer katacak bir şey için harcadığınız paraya acımayın. Fakat onun dışında paranızı vereceğiniz her şeye şüpheyle yaklaşın.

Cimrilik söz konusu olduğunda, harcadığınız parayı her yönden sorgulamaya başlıyorsunuz. Bu da para harcamamak için sosyalliğinizi ve daha kötüsü sağlığınızı da etkilemeye kadar gidebiliyor. Bir, iki haftalık deneyler kulağa hoş gelse de cimrilik bir hayat tarzıysa bence çok tehlikeli olabilir. Sıkıcı da aynı zamanda, sonuçta sevdiğimiz şeyleri elde edebilmek için para harcamak da lazım bazen. 🙂

Minimalizm tutumluluk da değil.

Üzgünüm ama değil. Minimalistlerin çoğunun artık para harcayarak bir şey bulamaması, minimalizmin tutumluluk anlamına geldiğini göstermez. Minimalizmi dünyaya tanıtan, The Minimalists adıyla bildiğimiz Joshua ve Ryan, her gittikleri şehirde konserlere katılıp en güzel kahveyi yapan mekanı bulmaya çalışıyorlar mesela. Eşyalara değil, deneyimlere para harcıyorlar ama harcıyorlar nihayetinde. Yani pek tutumlu bir hayat sürdükleri söylenemez. Aynı zamanda eşyalarından kurtulduktan sonra dünyayı gezmeye başlayan, kimi bunu bir hayat tarzı haline bile getirmiş birçok insan var. Para harcıyorlar: yalnız materyallere değil, uçak bileti, kalacak yer ve benzeri deneyimlere para harcıyorlar.

Tutumluluğun bir sakıncalı yanı bazen istifçiliğe varabilmesi. Misal hep kullandığınız tuvalet kağıdı %70 indirime girmiş. Bir minimalistseniz bu çok önemli olmayabilir, ama tutumlu biriyseniz gidip yılların stoğunu alabilirsiniz. Epey de iyi kâr edersiniz. İşte aradaki en büyük farklardan biri bu. Minimalistler daha çok anı yaşarken, tutumluların yüzü geleceğe dönük oluyor. Bu yüzden indirim takibi tutumluların başlıca zevklerinden biri. Bende de ara sıra tezahür eden bir özellik bu. 🙂

chris-lawton-346402-unsplash
Ne kadar para harcadığın değil, neye para harcadığındır önemli olan. Ne kadar para harcadığına kafayı çok takarsan para araçtan çok amaca dönüşür.

Peki hangisi daha iyi?

Bu sorunun doğru cevabı bence başka bir soru: Şu an hayatımda hangisine ihtiyacım var? Hayatının belli bir döneminde ihtiyacın olan tek şey para biriktirmek olabilir; o zaman cimriliğe varan tasarruflar yapabilirsin. Örneğin borçlarını kapatmaya ya da ev almaya çalışıyorsundur.

Ama eğer ekonomik açıdan bir problemin yoksa o zaman tutumlu mu, savurgan mı, yoksa daha sade ve minimalist mi yaşayacağına karar verebilirsin. Benim hayatımın bu döneminde gittiğim yol, çevreye en az etkide bulunan, aza sahip olduğum ve az tükettiğim bir yaşam biçimi; fakat ihtiyacım olan her şeye de sahibim. İhtiyaç kavramı da kişiden kişiye, kültürden kültüre ve hatta cinsiyetten cinsiyete çok değiştiği için bu konuda herkesin standardı ancak kendisi olabilir.

Zero Waste: Atıksız Yaşam İçin Küçük Adımlar

İnanıyorum ki minimalist bir yaşam sürmek atıksız bir yaşam sürmekle doğrudan bağlantılı. Çünkü evlerimize ve hayatlarımıza ne girdiği kadar ne çıktığı da önemli. Zaten eşyanın döngüsüne kafa yormaya başladıkça insan ister istemez üzülmeye başlıyor. Çünkü petrolden plastik yapabilmemiz insanlık tarihi için hem çok talihli hem çok talihsiz. Talihli diyorum çünkü ucuz üretim yapılmaya başlandığında, artı değer hiç olmadığı kadar arttı ve bu da bilim, astronomi ve tıpta yapılacak gelişmeler için kaynak oluşturdu. Talihsiz diyorum çünkü en kısa anlatımıyla dünyanın içine ettik. Bir insanın ona can veren anne babasını öldürmesi gibi bir şey bu. Hayat kaynağımızı hızlı bir şekilde öldürüyoruz.

Öğrenciyken Çevre Topluluğu üyesiydim, o zamanlardan çevre için büyük bir kaygı duyuyor ve isyan ediyor, nükleere karşı yürüyüşlere katılıyor, paneller konferanslar düzenleyip yeme döngüsünden tutun hidroelektrik santrallere her türlü konuyla ilgileniyor, sesimizi çıkarmaya çalışıyorduk. Fakat o zamanlar benim adıma biraz yanıldığım kısım, çevre konusunda büyük şirketlerin bireylerden daha fazla sorumluluk sahibi olduğunu düşünmemdi. Evet gerçekten de büyük bir sorumlulukları var büyük şirketlerin, ama onları büyütenler de bizleriz ve bizim taleplerimiz.

Biraz alakasız görünebilir ama size son seyahatlerimden olan Bali’den bahsedeceğim. Türklerin kafasında Bali cennet gibi bir yer. Bizim için de öyleydi, instagramdaki fotoğrafları görünce gerçeküstü bir yere gideceğimizi sanıyorduk. Gördük de, el değmemiş yerleri gerçekten güzeldi. Ama şehir merkezindeki kumsalların kirliliği dayanılacak gibi değildi. Güzelim bembeyaz kumların üzerinde cips poşetleri, diş macunları, şampuan şişeleri, ne çöp ararsanız vardı. Kirli diye internette okumuştuk ama bu kadarını gerçekten beklemiyorduk. Bu çöp yığını için Balililer Jawa’dan geliyor diyor, Jawalılar onlar sizin otel pisliğiniz diyor. Kim ne derse desin ortada büyük bir problem var. Bu büyük şirketlerin falan değil, senin benim pisliğim, ve hiçbir zaman doğaya karışmayacaklar.

Gözümüzün önünde böyle bir manzara görünce ne kadar çöp ürettiğimizi fark edebiliyoruz. Aslında sorun bu çöpün kumsallara atılması değil. Bali düzgün bir şekilde bu çöple başa çıkabilseydi bile bu çöp yine var olacaktı. Sadece biz görmeyecektik ve içimiz rahat olacaktı. Plastiğin geri dönüşümü mümkün olsa da geri dönüşme oranı çok çok az oluyor aslında. Yani en akıllıca seçenek mümkün olduğunca atıksız yaşamak. Tabiat ana zaten yaralı deyip biz de yaralamaya devam edebiliriz, ya da en azından bizim tarafımızdan yaralanmasını engelleyebiliriz.

Bu konuda atabileceğimiz küçük adımlar var. Zaten yapabileceğimiz en güzel şey küçük adımlar atmak. Peki neler yapabiliriz?

su şişesi, zero waste, atıksız yaşam
en kolay adımlardan biri, dayanıklı bir su şişesi edinip dışarıda plastik şişeden su almayı bırakmak.

1) Almadan önce düşün.

Sormamız gereken sorular:

Alacağım şeye gerçekten ihtiyacım var mı? Almazsam hayatımın kalitesi düşecek mi?  Eğer cevabı evetse,

  • Evdeki herhangi bir şeyi bu alacağım ürün yerine kullanabilir miyim? (dudak balmı yerine hindistan cevizi yağı veya vazelin kullanmak gibi)
  • Evdeki herhangi bir şeyle ihtiyacım olan şeyi yapabilir miyim? (diy ve upcycling projeleri, derya baykal stayla)
  • Bir kullanımlık bir ihtiyaçsa (matkap, tornavida, hatta gece elbisesi gibi) ailem ya da en yakın arkadaşlarım gibi teklifsiz olduğum kişilerden ödünç alabilir miyim?
  • Bu şeyi ikinci el bulabilir miyim? (İkinci el alacağınız şey ambalajsız olacağı ve size veren kişi atmaktansa size vereceği için atıksız yaşama katkısı büyük)
  • Ambalajsız, poşetsiz, doğada çözünebilir, geri dönüştürülebilir versiyonu var mıdır?

2) Aldıktan Sonra, Çöpe Atmadan Önce Sormamız Gereken Sorular

  • Geri dönüştürebiliyor muyum?
  • Yeniden dönüştürebiliyor muyum?
  • Özgür dönüşüme katabiliyor muyum, bir sevdiğime verebiliyor muyum, ya da satabiliyor muyum?

Maalesef aldıktan sonraki işimiz almadan öncekine nazaran daha zor. Yani alımlarımızı gitgide bilinçli yapmaya başladığımızda aldıktan sonra çok da düşünmemize gerek kalmayacak.

Bazı konular maalesef bizim dışımızda gelişiyor ve belli bir orana kadar etki edebiliyoruz. Geri dönüşüm bunlardan biri örneğin. İnsanlar geri dönüşüm konusunda çok üşengeç. Çöp yığınlarıyla nasıl başa çıkıldığını görmediğimiz için geri dönüşümle falan hiç uğraşmıyoruz. Türkiye’de nadiren gördüğümüz geri dönüşüm kutularının içi çöp dolu (şunu da söyleyeyim, Singapur’da geri dönüşüm kutuları daha yaygın ,her binada bir tane var, ama içlerinde alakasız çöpler var yine). ODTÜ bu konuda çok çok iyi bir iş başarıyor (sonradan gelen düzeltme: artık sandığım kadar verimli değilmiş ODTÜ’de de).

Keşke Ankara ve Türkiye’de geri dönüşüm eğitimleri yapılsa ve toplumda yaygınlaşsa. Çünkü çöp kutuma baktığımda genelde yarıdan fazlası geri dönüşebilecek atıklar oluyor. Maalesef ki Ankara’da çözümü ben cam, karton ve plastiği ayrı bir poşete koymakta bulmuştum. Umudum geri dönüşüm işçilerinin en azından daha az uğraşarak ulaşmasıydı aradıkları geri dönüşebilir atıklara.

İleri Dönüşüm:

6a00d8341e223753ef013487720e78970c-800wi

İleri dönüşüm (upcycling) bence geri dönüşümden daha umut verici. Çünkü aynı zamanda eve yeni ve ambalajlanmış, fişi kesilmiş ürün girişini azaltıyor. Derya Baykal’ın yaptıklarıyla bazen dalga geçiyoruz ama aslında hem ev ekonomisi hem de atığımızı azaltma anlamında güzel projeler bunlar. Tabii yapmış olmak için ihtiyacımız olmayan bir şeyi de yapmamak lazım ama, dediğim gibi, bir şeye ihtiyacımız olduğunda, evdeki şeyleri gözden geçirip, evdeki herhangi bir eşyayı dönüştürerek kullanabiliyor muyuz bakmak lazım.

Ben Atıksız Yaşam Konusunda Neler Yapıyorum?

Tabii ki daha başlangıç aşamasındayım ama atılacak her adım bizi daha iyiye taşıyor diye düşünüyorum.

Öncelikle alacağım şeyi sorguluyorum. Genelde alışverişe ihtiyaçtan ötürü çıkıyorum, ve ne alacağımı bildiğim için sadece o mağazalara girip işi hızlıca çözmeye çalışıyorum. Daha önce aklıma gelmemiş, o anda görüp beğendiğim şeylerle arama mesafe koyuyorum.

Poşetler:

Bez poşetleri küçücük katlayıp çantama koyuyorum, bir şey aldığımda poşet istemiyorum. Büyük market alışverişlerinde bu daha zor oluyor, o zaman annelerimizin pazar çantası vardı, hatırlarsınız, onun gibi büyük bir ikea torbası götürüyoruz.

Daha önceki alışverişlerimizde kullandığımız plastik poşetleri de yırtılana kadar, en az yedi-sekiz sefer kullanabiliyoruz markette.

frakta-shopping-bag-large-blue__79087_PE202617_S4
akarı kokarı yok, çok memnunuz.

Tabii bu çabalarımız bile eve poşet girişini tamamen engellemiyor. Benim de aklıma bu poşetleri değerlendirmek geldi. Eğer #plarn (plastic yarn) diye ararsanız, plastik poşetleri şeritler halinde keserek nasıl örgü yapılacağını bulabilirsiniz. Ben bir sürü deneme yaptım, en çok işime yarayanlar, bulaşık süngeri/ lavabo silme bezi oldu.

View this post on Instagram

#sifiratik hareketler bunlar 😉 her ne kadar istesek de bazen eve poşet girişini engellemek mümkün olmuyor, online market alışverişi gibi. Daha önce de plastik poşetlerden ileri dönüşüm hareketlerim olmuştu, ama en çok işime yarayan bu bulaşık süngeri oldu. . İki market poşeti ve bir sarımsak filesi ile başladım. Tığ işi ile küçük bir kare ördüm, arkasına da sarımsak filesini kullandım. Daha sert bir sünger için patates filelerini kullanabilir, tığ işi bilmiyorsanız iki tarafını da fileden yapabilirsiniz. İçini de kalan poşet parçalarıyla dolduruyoruz. . Daha önce pamuk ipten, külotlu çoraptan falan sünger denemelerim olmuştu, ama ya köpürmediler ya da düzgünce temizlemediler. Bu sünger deneme sürüşünü başarıyla tamamladı ve plastik poşetlere ikinci bir hayat verilmiş oldu. . Siz plastik poşetleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Değişik fikirler öğrenmek isterim 🙂

A post shared by Minimalist Günlük- Pelin (@minimalistgunluk) on

Aynı zamanda dışarıda kağıt havlu kullanımını azaltmak için diktiğim mendile minik bir kılıf ördüm:

Su Şişesi ve Kahve Kupası

samule-sun-471854-unsplash

Her daim su şişemi yanımda taşıyıp dışarıdan su almamaya gayret ediyorum. Singapur’un bir güzel yanı da şişemizi doldurmak için toplu alanlarda, parklarda, iş yerlerinde çeşme bulunması. Evdeki su da güvenli diyorlar ama Ankara’dan sonra korktuğumuz için çay kahve hariç şişede alıyoruz suyu hala. O şişeleri de içine toprak koyup mini saksılara ya da su doldurup mini vazolara çeviriyorum. Marketten alıp suda köklendirdiğim adaçayını daha büyük bir saksıya ihtiyaç duyana kadar bu mini saksıda yetiştireceğim.

İş yerinde,okulda ve kahvecilerde karton bardaklar yerine kahve kupamızı getirmek de çok önemli. Çünkü içilmiş bir karton bardak asla geri dönüşmüyor. Köpüğe hiç girmiyorum bile, onun geri dönüşümü zaten imkansız, ayrıca sıcak içeceklerle kullanımı sağlığa zararlı. Starbucks vb. yerlerde, eğer orada içecekseniz karton bardak yerine kupa isteyebilirsiniz. Karton ve plastikten kahve içmek bence çok zevksiz zaten. Ayrıca kendi kupanızı götürüp doldurmalarını da rica edebilirsiniz.

Yemek Artıkları:

Demlenmiş kahve telvesi ve çay yapraklarını atmıyor, bitki dibine doğrudan gömüyorum. Geçen hafta da bu çay kahve artıklarını muz kabukları, yumurta kabukları gibi organik atıklarla karıştırıp kompost yapmaya başladım, bakalım nasıl gidecek… (aylar sonra gelen ekleme: Evet komposta dönüştü ama aylar sonra :))

Keşke bir bahçem olsa da büyük bir kompost kutusu oluştursam, ama balkonda ancak bu kadar. Apartmanda kompost yapma deneyiminiz olduysa dinlemek isterim.

Marul ve taze soğan gibi bitkilerin köklerini çöpe atmadan bir iki hafta suda bekletip bir tur daha yeşillenmelerini sağlıyorum. Bu hafta bir taze soğanı minik bir plastik şişe saksıma ektim, bakalım burada daha mı mutlu olacak 🙂

IMG_8128
suda bu kadar hızlı büyümüyordu, toprakta birkaç günde bu kadar büyüdü. Plastik şişeyi kestikten sonra ucunu çakmakla yakıyorum ki ele batmasın.

Kayınvalidem de yediği çekirdekli yiyeceklerin çekirdeklerini atmayıp yıl boyu biriktiriyor. Ayvalığa giderken yol kenarında durup tarlalara savuruyor. Hem kuşlar hem de toprak nimetleniyor bu çekirdeklerden.

Limonu sıktıktan sonra kabuklarını hemen çöpe mi atıyorsunuz? Limon kabukları ile yapabileceğiniz o kadar çok şey var ki.

View this post on Instagram

Limon kabuklarını çöpe atmadan önce onlarla yapabileceğimiz çok şey var! Sitrik asit içerdiği için yağ çözücü özelliği var (hani hep bulaşık deterjanlarında limon resmi olur ya). Kızartma tencerelerini limon kabuklarıyla beş dakika kadar kaynatıp biraz soğuduktan sonra kabukları sünger gibi kullanabilirsiniz. Hem mis gibi kokuyor hem tertemiz oluyor. 🍋 Ayrıca rendelenmiş ya da ince kesilmiş limon kabuklarını saklayıp tatlılarda kullanabilir, ya da bir çay tabağına koyup buzdolabında kötü kokularla savaşmak için kullanabilirsiniz. 🍋 Ahşap kesme tahtalarının ömrünü uzatmak için deterjan yerine tuz ve limon kabuğuyla yıkamayı deneyin. Deterjan ahşap üzerinde kalabiliyor. Özellikle et kestikten sonra bu yöntemi uyguluyorum. 🍋 Siz limon ve narenciye atıklarını nasıl değerlendiriyorsunuz?

A post shared by Minimalist Günlük- Pelin (@minimalistgunluk) on

Kitaplar:

Ankara’da satın aldığımdan çok kütüphaneden aldığım ya da tablete indirdiğim kitapları okuyordum. Singapur’da ise her adım başı kütüphane var (hatta alışveriş merkezi ve metrolardan bağlantısı var), içinde gezmek, dışarı çıkarmadıkça kitap okumak ücretsiz. Fakat yıllık üyeliği 50 dolar. Şimdilik özellikle bulamadığım kitap olmadıkça üye olmayı erteledim, ama dışarının sıcağından bıkmışken içeride küçük bir mola verip öne çıkan yayınlardan okumak çok zevkli.

Geçenlerde üye olduğum fb gruplarından birinde taşınacak olan biri kitaplarını paylaşıyordu. İçinde özellikle okumak istediğim iki kitap (The Girl On The Train ve The Signature of All Things) vardı; ben de hemen atladım ve diğer kitapları da istedim. 🙂 Bitince de yeni sahiplerine ulaştıracağım ve döngüyü böyle devam ettireceğim.

IMG_8129

beni epey götürür bunlar.

Elektronikler:

Cep telefonu, aksesuarlar, bilgisayarlar, televizyonlar, piller… Aslında elektroniklerin içinde geri dönüşebilecek çok hammadde bulunuyor, alüminyum, demir, bakır gibi. Bunlar kağıt ve plastiğin aksine yüzde yüze yakın geri dönüşebiliyor. Bu yüzden elektronik atıklarınızı lütfen çöpe atmayın. Media Markt’lara götürebilirsiniz. Ben en son Ankara’daki Çiğdemim Derneği‘ne bırakmıştım, Çankaya tarafında oturuyorsanız kolay bir seçenek.

Giysiler:

Giysiler için en önemli şey başta kaliteli ürünler satın alıp al-istifle-at döngüsünden uzaklaşmak. Uzun yıllar giyebileceğimiz, zamansız moda tabir edilen giysileri tercih etmeliyiz. Eğer yırtıldıysa veya söküldüyse tamir etmeliyiz. Bu konularda son zamanlarda bulduğum eğlenceli bir instagram hesabı visible mend. Yama olayını başka bir boyuta taşımış.

Peçete ve Kağıt Havlu

Japonya’da hiçbir tuvalette kağıt havlu bulunmuyordu. Bizdeki gibi “bitti ve yerine yenisi takılmadı” gibi değil, Japonlar genel olarak umumi tuvaletlerde kağıt havlu kullanmıyorlardı. Hepsinin çantasında minik kumaş mendiller vardı, ben de oradayken bir tane aldım (özel mendilci dükkanları var çok tatlı, desen desen).

Hem nemli havada yüzünü silmek, hem de elleri yıkadıktan sonra kurulamak için bu mendilleri kullanıyorlar. Bu fikri çok sevdim, Singapur’a taşındıktan sonra daha da bir benimsemeye karar verdim çünkü hava öyle nemli ki, metroya yürüyene kadar bile insanın yüzü sırılsıklam oluyor. Kağıt havlu falan fayda etmiyor. Zaten buradaki tuvaletlerin büyük bölümünde de kağıt havlu yok, sadece kurutucu var.

Ben de artık çantamda minik kumaş mendilimi taşıyacağım. Sizin de küçüklükten kalma mendiliniz varsa ya da evde artık kumaşınız varsa peçeteleri siz de hayatınıza katabilirsiniz. Hatırladınız mı, küçükken hepimizin çantasında bu mendillerden olurdu. 🙂

FullSizeRender
Kyoto’dan aldığımız, Kyoto ruhuna yaraşır mendiller.

Peki sizin atıksız ve plastiksiz bir ev için önerileriniz neler? Yorumlarda benimle paylaşın, bilgiyi çoğaltalım.

Kaynaklar:

Konu hakkında daha çok okumak isteyenler için Türkçe ve İngilizce Kaynaklar:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Sıfır Atık El Kitabı: http://webdosya.csb.gov.tr/db/sifiratik/icerikler/k-tapc-k-2017-1-20180129130757.pdf

‘Life is so different here now’ – Inside Japan’s ‘zero-waste’ village: https://www.telegraph.co.uk/news/2018/03/04/life-different-now-inside-japans-zero-waste-village/

Zero-waste bloggers: the millennials who can fit a year’s worth of trash in a jar: https://www.theguardian.com/environment/2016/apr/22/zero-waste-millennial-bloggers-trash-greenhouse-gas-emissions

Shops offer discounts, free food, when you use your own bag, container: https://www.todayonline.com/singapore/get-discounts-free-food-top-ups-with-BYO-receptacles-at-220-shops

zero waste, sıfır atık

Minimalizm Ne Değildir?

1. Minimalizm azaltmaktan ibaret değildir.

Minimalistler her ne kadar azaltmayı rahatlatıcı ve özgürleştiren bir aktivite olarak görseler de, minimalizm aslında neyi attığına değil, neleri tuttuğuna odaklanmaktır.

Bu anlamda neyi tutalım sorusuna farklı yazarlardan farklı cevaplara bakalım.

Marie Kondo sana neşe veren ne? diye soruyor.

 

The Minimalists’in favori sorusu ise, Hayatına değer katan ne?”. Onların bir ikinci sorusu da 20*20 kuralı. Ya ihtiyacım olursa, diyerek alınan şeyler, 20 dakika içinde, 20 dolara alınabiliyorsa evde ihtiyaç yok diyorlar.

2. Minimalizm sadece sırt çantasıyla dünyayı dolaşanlara ya da tek göz evlerde, karavanlarda yaşayanlara ait değildir.

“Biraz fazla mı olmuş? Sadece bir saatlik bir yolculuktu.”

Yanlış anlamayın, sırt çantasıyla ve karavanıyla dünyayı dolaşanlara hayranım. Ve kesinlikle onların yaşam tarzlarından örnek alabileceğimiz çok şey var.

Aynı şekilde küçük evlerde yaşayanların bulduğu çözümlerden de öğrenecek çok şey var. Benim evim de görece küçük sayılır, 80 metrekare kadar, bir salon/mutfak/yemek odası, bir çalışma/çamaşır odası ve bir yatak odası var. Fakat yaşam tarzınızı oturttuktan sonra, illa küçük bir yerde yaşamalısınız diye bir şey yok. Hâlâ ailenizle ya da yurtta yaşıyor olabilirsiniz, hatta kendi odanız bile olmayabilir. Ama gerekenlerin ve gerekmeyenlerin ayrımı bir kez yapılırsa değişik ortamlara adapte olmak kolay.

3. Minimalizm düzen ve depolama konusunda uzmanlaşmak değildir.

Bazen ben: “Dağınık değilim, her şeyin nerede olduğunu biliyorum! Yenileri en üstte, eskileri en altta.”

Dağınıklık konusunda, üç yıllık minimalizm maceramdan sonra bile hâlâ problemim var. Evim ve ofisim karikatürdeki gibiydi, ama ben çoğu zaman benim düzenimin bu olduğu, böyle mutlu olduğum konusunda ısrarcıydım. Bu düzensizliğimin kökünde ise eşyalara düzgünce veda edememem olduğunu fark ettim.  Marie Kondo’nun “Derle Topla Rahatla” kitabını okuduktan sonra ise asıl sorunun düzensizlik değil eşya boğulması olduğunu  anladım.

Fakat benim gibi olmayıp düzenli olan, ama yine de eşya boğulması yaşayanlar da var. Bunlara en yakın örnek, çoğumuzun annesidir diye düşünüyorum. Eve girdiğinizde ortada bir şey yok, her şey düzenli gibidir; fakat çekmece ve dolaplar ağzına kadar doludur. İçindeki eşyalar orada olmalı mı, olmamalı mı hiç sorgulanmamış yıllardır, ama her bahar çıkartılıp güzelce düzenlenip yerine yerleştirilmiş.

İşyerinde de böyle insanlara çok rastladım. Her şeyin çıktısını ve bilgisayar kopyasını saklayan, yetmeyip ekstra çekmece ve kutu getirip eşyalarını oraya getiren arkadaşlarım oldu. Belki hiç ihtiyacı olmayacak evrak için para harcayıp da kutu, çekmece falan alıyor. Ama o kadar düzenli ki, neyin nerede olduğunu ezbere biliyor, ve aslında çalışma yöntemi olarak da etkili bu insanlar ama, oradaki evrağın yüzde doksanına ihtiyacım olmadığını adım gibi biliyorum. Alan, enerji ve maddiyat kaybı.

Minimalizm bunlar değil.

Bunlar minimalizmin küçük parçaları olabilir zaman zaman, ama bazen büyük resimle karıştırılıyor. Sosyal medyada hep ekstremler paylaşılıyor, ama siz minimalizmin faydalarını görmek için ekstrem yaşamak zorunda değilsiniz.

Toparlamam gerekirse, minimalizmin yalnızca azaltmaktan ibaret olmadığına, tam tersine elimizde kalanlara odaklanmamız gerektiğine inanıyorum. Minimalizm kendini miniminnak bir stüdyo apartmana ya da sırt çantasına mahkum etmek de değil. Düzenlemek de değil, ki kabul ediyorum düzenlemek bazen çok eğlenceli.

Peki siz ne düşünüyorsunuz? Minimalizm ne değildir?

Sunday Quote #6/ Pazar Alıntısı #6

From the book “Zen Penguins” by Jonathan Chester and Patrick Regan

Gerçekten yolda olmak için, yoldan çıkın.

Aydınlanma evrenseldir, ama aydınlanmaya giden yol değil. Bu yüzden Joseph Campbell’e göre, “Eğer yolun önünüzde adım adım açıldığını görüyorsanız, bilin ki o sizin yolunuz değildir. Sizin kendi yolunuz kendi attığınız adımlarınızla açtığınız yoldur. Zaten tam da bu nedenle o yol sizindir.”

Beslenme Üzerine- 2

Beslenme Üzerine-1 yazısı için tıklayınız.

Yaklaşık bir yıldır beslenmeme daha çok dikkat ediyorum. Aslında çok daha uzun süredir araştırıyorum ama, kararlı olarak uygulamaya başlamam bir yıla tekabül ediyor. Bu süre içerisinde kendime göre bir yöntem geliştirdim, ki bu yöntemin herkese göre değişebileceğine inanıyorum. Hepimizin parmak izi farklı olduğu gibi bedenlerimiz de farklı. Bu nedenle herkesin kendi bedenini dinleyip, ona neyin iyi geldiğini, nelerin dokunduğunu anlaması şahsi bir sorumluluk. Ben kendi adıma, her gün kahve ile içtiğim sütün bana dokunduğunu fark ettim mesela bu yolculukta. Karnıma sanki bir taş oturuyor süt içtiğimde. Küçüklüğümde böyle değildi, en sevdiğim şey süttü. Peynir ve yoğurtta da aynı şey söz konusu değil. Ama süt mideme oturuyor son yıllarda.

Aynı şekilde hamurişi de böyle. Kendimi dinlediğimde, hamur işlerinin (buğday olsun olmasın) benim enerjimi düşürdüğünü, şişkinlik ve uyku yaptığını görüyorum. Artık özellikle kahvaltıda ekmekten ve hamur işlerinden uzak duruyorum.

Hepimizin bedeni farklı ama, sistemimiz yine de çoğu kez aynı şekilde işliyor. Beslenme konusunda okuduğum ve izlediğim onca şeyden sonra, kendime (herkese uygulanabileceğini düşündüğüm) bir kurallar listesi oluşturdum. Bu arada belirteyim, bu kurallara yüzde yüz uymadım hiçbir zaman. Ama teker teker hayatımızda değişimler yaparak, en azından yüzde yetmiş bile uygulasak, çok olumlu bir değişiklik yaşanacağına inanıyorum. Ben kendi adıma ideal kiloma ulaştım bu noktaları takip ederek. Bunun dışında sivilcelerim büyük oranda azaldı, adet öncesi sendromum (bende genellikle sinirlenme, tuzlu şeyler tüketme, sivilcelenme şeklinde seyrediyordu) neredeyse sona erdi diyebilirim.

  1. Karbonhidrat tüketimini mümkün olduğunca azalt. Karbonhidrat deyince aklınıza gelmesi gerekenler, ekmek (normal, tam buğday, tahıllı, kepekli, glutensiz farketmez), her türlü hamur işi, patates, mısır, yulaf, pirinç vb. Ketojenik diyeti savunanlar günde 20 ile 100 gr arası karb tüketip, gerisini yağ ve proteinden almamız gerektiğini savunuyor. Bu biraz zor görünüyor, ama ben en azından bir öğünü karbonhidrat ağırlıklı yapıp, diğerlerini daha yağ ve protein bazlı yapmaya gayret ediyorum. Dediğim gibi kahvaltıda ekmek tüketmiyorum ama bazen kendim evde ekmek yapıyorum. Diş çürümelerini engellemek için de küçük yaştan itibaren çocukların ekmek, hamurişi ve şeker ile ilişkisini dengeli tutmak lazım. Biz yandık onlar yanmasın.
  2. Eve hazır gıda sokma. Sanırım yüzde yüze yakın uyguladığım tek nokta bu. Paketli gıdaların eve girmemesine çok dikkat ediyorum. Özellikle donmuş-pişmeye hazır ya da abur cubur türünden gıdaları. Evde abur cubur oldukça tırtıklamaya devam ediyorsun, ve bu kan şekerinin hep yüksek kalmasına sebep olurken, vücudun gerçek öğünü sindirmesine fırsat bırakmıyor. İçindeki ne idüğü belirsiz maddeleri saymıyorum bile. Bu nedenle bisküvi, cips türünden hiçbir şeyin eve girmemesi önemli. Ben kakao oranı %70-99 arası çikolatalar tüketiyorum, ara sıra da dondurma yiyorum ama bu ikisi dışında eve başka paketli abur cubur girmiyor.
  3. Şeker tüketimini sıfıra yaklaştır. Dediğim gibi dondurma ve bazen de kendi yaptığım kurabiye, puding vb şeyler yiyorum, aziz değilim bu konuda :). Doğum günlerinde önüme gelen pastalara hayır diyemiyorum; bu nedenle şeker tüketimimi sıfıra indirmiş değilim. Ama buna rağmen dengemi bulana kadar kilo vermeye devam ettim. Tabii bu dediklerim ortalama haftada bir kere olduğu için belki de bedenimin dengesini bozmadı. Bu arada çoook uzun zamandır gazlı içecek tüketmedim.
  4. Kızarmış yiyecekler yerine fırında pişmiş olanları tercih et. Bu arada ayçiçek ve mısır yağları da çıksın hayatından, tereyağı ve zeytinyağı candır.

mariana-medvedeva-379662-unsplash

Hep uzak durulacaklardan bahsettim, peki ne yiyelim de sağlıklı olalım?

  1. Taze meyve ve sebze. Zeytinyağlıları hep çok severim zaten, ama aynı zamanda pişirmeden, çiğ tüketebildiğimiz meyve sebzeleri de mevsimine uygun olarak tüketmek çok önemli. Yine takip ettiğim Karatay ve ketojenik diyetçiler meyvede sınırlama getirme taraftarı olsalar da ben obezite olmadıkça meyvede sınırlama yapılması gerektiğini pek düşünmüyorum. Eğer fiyatı uçuk değilse organik de tercih etmeye çalışıyorum ama tabii her zaman mümkün olmuyor. Yine de organik reyonuna hep göz atıyorum markette. Organik salçanın, limonun, yulafın, fıstık ezmesinin daha ucuz ya da aynı fiyat olduğuna çok rastladım, öyle ise organik olanı almak her zaman daha mantıklı. GDO konusunda şüphelerim de olsa en azından  pestisit (kimyasal ilaç) kullanılmaması beni organik almaya yönlendiriyor.
  2. Evde yapılmış fermente gıdalar. Sanırım etrafımda turşu ve yoğurt yapın diye kafasına kakmadığım kimse kalmadı! Bunun dışında kvass, kombucha çayı gibi başka fermente yiyecekler de var denemediğim, fermente gıdaları hala keşfediyorum, keşfettikçe hayran kalıyorum.
  3. Sağlıklı yağlar, bol bol. Zeytinyağı, tereyağı, balık, avokado, susam, ceviz, badem, yer fıstığı. İstediğiniz kadar tüketin, kalori hesabını falan kafaya takmayın. Bedenin her şeyden fazla yağa ihtiyacı var, low-fat/düşük yağlı ürünleri özellikle süt ürünlerinde tercih etmeyin. Yağı gidince yalnızca şekeri kalıyor.
  4. Fındık fıstık, mümkünse çiğ. Günde yedi, haftada 35 saat derse girdiğim geçen dönemde ders aralarında beni ayakta tutan şey fındık fıstık oldu gerçekten (özellikle leblebi- kuru üzüm :)). Bu arada diş çürümesini ve fitik asidin diğer zararlarını engellemek için bademleri bir gece önceden suda bekletmek gerekiyor. Abur cuburu bırakma aşamasındaysanız yanınızda mutlaka kuruyemiş ve kuru meyve bulundurun; ama sık aralıklarla yemek bünyeyi sürekli meşgul ettiğinden ketocular ve karataycılar için pek iyi değil, haberiniz olsun.

    thought-catalog-246316-unsplash
    sadece iki yumurta, al sana asıl şampiyonların kahvaltısı.
  5. Yumurta. Keşke doğal ve organik yumurtaya hep erişimimiz olsa, ama olsun. Gün içinde çok dengeli beslenemesek de güne bir-iki yumurtayla başlamak ihtiyacımız olan protein, folik asit ve vitaminleri sağlıyor.

Beslenme konusunda verebileceğim son tavsiye dostlar, kendini dinlemek. Kendini dinleyebilmek için de biraz sessizleşmek ve bedenimizin gerçekten neye ihtiyacı olduğu ile bedenimizin nelere bağımlı olduğu arasındaki farkı anlamak şart. Duygusal yeme bozukluğu da çok önemli. Canın kurabiye çekiyor, gerçekten çekiyor mu? İhtiyacın olan o mu? Yoksa yalnızca ağzını meşgul edecek bir şeyler mi arıyorsun, kendinle ilgili soruları cevaplamaktan kaçarken? Minimalizm ve bilinçli farkındalık gibi beslenme de bütüncül bir olay. Hayatımızın her alanını etkilediği gibi onlardan etkileniyor da.

Beslenme konularında daha fazla bilgi edinmek için tavsiye edebileceğim kitaplar, websiteleri, videolar:

  1. Canan Karatay Kitapları
  2. Actualized.org, How to Shop for Healthy Food Overcoming Addiction
  3. Cure Tooth Decay, Ramiel Nagel
  4. Gündem Özel‘in özellikle sağlıkla ilgili bölümleri (en yeniden en eskiye): Canan Karatay Gerçek Tıp,  Vücudumuzun Savunma Mekanizması, Bağışıklık Sistemine Dair Her Şey, Sağlıklı Beslenme ve Hastalıklar Arasındaki İlişki)
  5. Dr. Mercola, Fat For Fuel youtube kanalı
  6. Fevzi Özgönül Kitapları (Karatay’a benzer bir yaklaşım, fakat Karatay sağlıklı beslenmeyi ön planda tutarken Özgönül daha kilo verme açısından yaklaşmış ve daha günlük dil kullanmış)
  7. Buğday Göbeği, William Davis

breakfast, karatay kahvaltısı

En önemlisi, her zaman tadını sevdiğiniz yiyecekleri yiyin. Sağlıklı beslenme tatsız tuzsuz olacak diye bir şey yok. Dünyadaki tek lezzetli şey de hamburger ve pasta börek değil. 🙂 Yeni tarifler deneyin, konfor alanınızın dışına çıkın, en azından birkaç gün Karatay kahvaltısına şans verin 🙂 Sadece kahvaltınızı değiştirmek bile gününüzde büyük bir değişiklik yaratacak.

Evler ve Eşyalar Üzerine İki Film

Birbirinden farklı türlerde olan bu iki film, izlerken bana eşyalarla olan bağlarımızı düşündürdü. İki filmde de bu bağ yan temalar olarak karşımıza çıkmakta. İkisinden de çok zevk aldım (belki votka limon’dan birazcık daha fazla) ve ikisi de izlemeye değer.

Amerikan toplumunun aşırı tüketme ve istifçilik hastalığı yanında, eski Sovyetler Birliği’nden kopan Ermenistan’daki fakirlik ve eşyalardan vazgeçme zorunluluğu, Amerikalıların moda kavramıyla boğuşurken Ermenistan’daki küçük kasabada, aynı eşyaların sürekli el değiştirip döngüye katılması olaya daha geniş açıdan bakmamızı sağlıyor.

Hello, My Name is Doris (Merhaba, Benim Adım Doris):

hmnid

İstifçi olan annesiyle yaşayan ve hiç evlenmeyen Doris, zaman içinde bir istifçiye dönüşüyor. Öyle ki film onun çöp kenarında kırık bir lamba bulması ve onu ofisine götürmesiyle açılıyor. Gördüğü lamba, eski ve kırık olsa bile ona göre işe yarar bir eşya ve onu hemen sahipleniyor. Evi ise zaten bu tip eşyalarla dolu, yaşamayı engelleyecek bir vaziyete gelse de uzun bir süre direniyor.

Eşyalara neden ve nasıl sarıldığımızı, depresyonun hem buna sebep olup, hem de bunu tetiklemesini izlemek ilginç. Bunların üzerine bir de kendinden 30 yaş küçük birine aşık olan canım Doris’e empati ve sempati duymamak imkansız.

doris.gif

Vodka Lemon (Votka Limon):

lemon

Ermenistan’daki bir Yezidi-Kürt köyünde geçen film, Sovyet sonrası Ermenistan’ı, fakirliği, göçmenliği, işsizliği hiç mesaj kaygısı gütmeden, didaktik olmadan, realist ve mizahi bir bakış açısıyla ele alıyor. Ana karakterler, parasızlıktan, onlar için duygusal değeri çok yüksek olan eşyaları yok pahasına satmak zorunda kalıyorlar.

11.19.15_Screenings._I_am_Armenian._Vodka_Lemon_3
Hamo, ölen karısının çeyiz olarak getirdiği gardırobu içindeki kıyafetlerle satarken.

Filmde beni etkileyen sahnelerden birinde, iki karakter şöyle diyor:

  • Sovyetler sayesinde hiç aç kalmıyorduk, hiçbir şeyden mahrum değildik.
  • Özgürlükten bile mi?
  • Özgürlüğümüz yoktu, ama onun dışında her şeyimiz vardı.

Şimdi ise özgürler, ama hiçbir şeyleri yok.
Filmin sonunda öyle güzel bir piyano sahnesi var ki… Kesinlikle izlenmeli bu film.

ending1

Diğer mecralarda Minimalist Günlüğü takip etmek isterseniz:
YouTubeinstagramFacebook

Para Biriktirmek İçin Beş İpucu

Yıllar içinde daha sade yaşamaya başladıkça, borçlarımın azalarak yok olduğunu ve çok kolay bir şekilde para biriktirebildiğimi fark ettim. Asıl amacım para biriktirmek değildi ama, biriken parayla gerçekten istediklerimi yapabilmek (bkz. seyahat, yaratıcı yazma kursu, dolmakalemler 🙂 ) ya da yalnızca kenarda param olduğunu bilmenin verdiği özgürlüğü tatmak gerçekten güzel. Aslında hiç de zor olmayan birkaç değişiklikle çok az para kazanan biri bile rahatça para biriktirebilir. Bu maddelerden birkaçını uygulasanız bile her ay birkaç yüz lira biriktirebilirsiniz. En önemlisi de, para harcamadıkça hissedilen özgürlük.

1) Mümkün olduğunca evde yap, evde ye, ya da evden getir. 

RpgvvtYAQeqAIs1knERU_vegetables

Zaten sağlıklı beslenmeye çalışıyorsanız dışarıda yemek yemenin işleri ne kadar bozduğunun farkındasınızdır. Ayda bir-iki kere arkadaşlarla buluşup yemek yenebilir, ya da tatile gidildiğinde mecburen dışarıda yenir ama böyle durumlar dışında, evde yemek her zaman hem daha sağlıklı hem de daha hesaplı oluyor. Eğer dışarıda yemeyi çok seven bir arkadaş grubunuz varsa açık açık para biriktirmeye çalıştığınızı söyleyip onlarla yemek sonrası buluşabilirsiniz.

Tabii evde yemek derken hazır pizza, donmuş/hazır gıdalar, cipsler baklavalar gibi yiyeceklerden bahsetmiyorum. Gerçek besinlerle hazırlanmış ev yemeği hem hazır yemeklerden daha sağlıklı, hem de daha ucuz oluyor. Eğer evde şimdiye dek pek yemek pişmediyse, tabak çanak, yağ, baharat gibi malzemeleri almak belki başta daha pahalı gibi görünebilir, ama sonunda hem cebiniz hem bedeniniz teşekkür edecek size.

photo-1502747220144-846486e80891

Aynı şekilde iş ve okulda öğle yemeğini de evden getirmek çok kolay bir şekilde ayda en az birkaç yüz lira biriktirmenizi sağlıyor. Hele bir de işyerinizde buzdolabı ve mikrodalga varsa harika. Yoksa da seçenek çok. Salata ve sandviç en kolayı. Dünden kalan zeytinyağlı yemekler olur, tonbalığı olur. Benim en çok tercih ettiğim, akşamdan yoğurtta beklettiğim ya da sıcak suda birkaç dakika yumuşatıp süt eklediğim yulaf ezmesi. İçine muz, fıstık ezmesi, fındık fıstık, tarçın (zencefil/zerdeçal/muskat), elma, armut, aklınıza ne gelirse, mevsimine göre hangi meyve varsa ekleyebilirsiniz. İçini doldurup taşırsanız bile bir kasenin maliyeti iki üç lirayı aşmıyor, doyurucu bir öğün yemiş oluyorsunuz.

İçecekten muazzam bir şekilde tasarruf yapmak için iyi bir su şişesi ve iyi bir termosa yatırım yapmanızı da öneririm. Benim evden çay kahve getirmemin ilk sebebi okuldakinin tadının berbat olmasıydı, ama sonra alışkanlık haline geldi.

2. Yapabiliyorsan satın alma.

Yemek yapmak kadar turşu kurmayı, yoğurt ve konserve yapmayı da çok seviyorum. İlk elden üretimin içine girdiğim için, damak tadıma göre, istediğim malzemelerle hazırlayabiliyorum yiyeceğimi. Ama bunun ikinci avantajı da çok ciddi para tasarrufu sağlıyor olması. Minicik bir kavanoz turşu altı lirayken, altı liraya iki kilo salatalıktan neredeyse tüm senenin turşusu çıkıyor. Lahana, havuç desen sudan ucuz. Yoğurt yapmak da aynı şekilde nereden baksan yarı yarıya kâr ettiriyor.

Bunun dışında çok kolay şeyler de var. Mesela puding yapmayı çok seviyorsanız, iki paket puding parasına bir paket nişasta ve bir paket kakao alabilirsiniz. Bu ikisinden en az altı-yedi kez puding yapabilirsiniz. Buna benzer yüzlerce örnek için internetteki tarif siteleri güzel rehberler. Hiçbir şeyin hazırını almanıza gerek yok.

photo-1507048331197-7d4ac70811cf

Peki bunlar için nereden zaman buluyorsun, dediğinizi duyar gibiyim. Aslında yeterli araştırmayı yaptıktan ve yapılışını bir kere öğrendikten sonra, kavanozlama ve turşu işi gerçekten çok kolay ve hızlı bir iş. Fakat zaten alışveriş merkezleri hayatımdan çıktı çıkalı vaktim epey bol oluyor. Bu da bizi üçüncü ipucuna getiriyor.

3. Alışveriş merkezlerinden (en azından bir süre) veba varmış gibi kaç.

Hiçbir zaman alışveriş bağımlısı olmadım, ama şimdi bile, ne zaman bir alışveriş merkezine girsem, çoğu kez kendimi en az bir şey almış olarak buluyorum. Oraya gittiğinde satın almamak sana suç işlemişsin gibi hissettiriyor. Hiçbir şey almazsan, gidip bir kahve içeyim Starbucks’ta diyor, on lirayı bırakıp geliyorsun. (Bu arada Starbucks’a ( ya da benzeri kahvecilere) bir kere girilmişse, hem en sağlıklı, hem en ucuz seçenek filtre kahve. Bunu da not düşeyim 🙂 )

barkhorn_shopaholic_post

Söz konusu alışverişten kaçmak olunca, en güzeli gözden ırak, gönülden ırak. Bu arada alışveriş seven arkadaşlarla da araya küçücük de olsa mesafe koymakta fayda var. Çünkü öyle bir şey ki alışveriş, sigara alkol gibi. Bağımlıları yeni müritler bulmaya bayılıyor, dikkat etmek lazım.

Bilinçli alışveriş için ipuçlarını bu yazımda bulabilirsiniz.

4. Azalt.

emile-perron-294697-unsplash
İnsanları sev. Eşyaları kullan. Tersi hiçbir zaman işe yaramaz.

Ters mantık gibi gelebilir ama, daha fazla para harcamaktan kaçınmak için azaltmak şart. Evlerimizi doldurdukça, daha çok şeye ihtiyacımız var gibi geliyor. Boşalttığımızda ise görüyoruz ki ihtiyacımız olan çoğu şeye zaten sahibiz.

Para biriktirmeyi kafaya koyduysanız, öncelikle bir süre (belki 3 ay, belki 1 yıl) hiç giysi almayacağınıza dair kendinize söz verin. Sonra da gardırobunuza gidip içinde ne var ne yoksa atın yatağın üstüne. Gerekirse bir gününüzü buna ayırın, ne kadar zengin olduğunuzu fark edin ilk. O kadar çok giysiniz var ki! Fakat tabii bunların bazıları çok giyilmekten eskimiş, bazıları bir hevesle alınıp hiç giyilmemiş. Olsun. İlk önce bunları alabilmiş olduğunuza şükredin. Sonra başlayın temizliğe. İçlerinde hala giyilebilir olanları bağışlayabilir ya da satabilir, giyilemeyecek olanları geri dönüştürebilirsiniz. Ve sonunda göreceksiniz ki, giysilerinizin yarısından fazlası gitmiş olsa bile, hâlâ severek giyebileceğiniz, doya doya eskitebileceğiniz bir dolu parça var dolabınızda. Alışverişe gitmenize hiç gerek yok. (Giysi azaltma için bu yazılara da bir göz atabilirsiniz)

Aynı prosedürü mutfağa da uygulayın. Yıllar önce ekstrem bir yöntem okumuştum. Eğer para biriktirmek istiyorsanız buzdolabı ve erzak dolabınızdaki yiyecekler bitene kadar yeni yiyecek almamayı öneriyordu. Bence gayet mantıklı, hele son yaptığım azaltmada mutfaktan ne çok son kullanma tarihi geçmiş bakliyat attığım düşünülürse. Kısa sürede para biriktirmek için de çok iyi bir yöntem.

5. İkinci el’e şans ver.

Ülkemizde henüz pek yaygınlaşmasa da ben hâlâ ümitliyim. Bir şey almadan önce, internette aynısının ikinci eli var mı diye bakmak yavaş yavaş alışkanlık haline gelmeli bizde. Bu kitap olabilir, çanta olabilir, saat olabilir, kıyafet olabilir. tarz2 gibi sitelerin yaygınlaşmasını canı gönülden diliyorum. Hem cebimiz hem de dünya için. Daha önceki ikinci el ve özgür dönüşüm maceralarım için bu iki yazıya bakabilirsiniz: Yaşasın Özgür Dönüşüm! Yaşasın İkinci El! ve Özgür Dönüşüm ve İkinci El-Singapur.

Son olarak, kendi önceliklerimizden vazgeçerek, aç ve açıkta kalarak para biriktirmenin hiç de doğru olduğunu düşünmüyorum. İnsan bazen de gönlünce para harcamak isteyebilir. Sonuçta belli bir amaç için biriktiriliyor para da. Çok da düşünmemek lazım para üzerine. Zaten borcumuz yoksa ve paranın üzerimizdeki egemenliği gitgide azalıyorsa, harcamak da ayrı bir keyif verebilir zaman zaman. Önemli olan dengeyi sağlayabilmek.

Minimalist Günlük’ün Facebook sayfasına buradan, instagram sayfasına ise buradan ulaşabilirsiniz.